Dziewczyny z Wołynia

Wydawnictwo:Znak Horyzont
Data wydania: 2 lipca 2018

ISBN: 9788324042913

liczba stron: 320

"Po prostu nie mogłam uwierzyć w to, co widzę. Nie mogłam uwierzyć, że to dzieje się naprawdę. Ogarnęła mnie zgroza" [s.149]

Lekturze tej książki towarzyszyły mi dwojakie emocje.
Radość i łzy.
Jak tu się nie uśmiechnąć, gdy czyta się o sielskim życiu na Wołyniu? Zgodnie ze sobą żyli Polacy, Żydzi i Ukraińcy.
Jak się nie uśmiechnąć, gdy czyta się o nastolatce, która mimo wojny chce się bawić i prosi mamę o pożyczenie ładnej garsonki? Albo cieszy się, że dostała nowe palto [s.114].


Potem były łzy i złość na to, co się tam stało. Za to, że te młode, często kilkuletnie dziewczyny patrzyły na śmierć swoich najbliższych. Jedna dziewczynka udawała martwą pod ciałem matki...

W 1943 roku na Wołyniu nie było bezpiecznych miejsc. Nie było bezpiecznych dni. Atak mógł nastąpić wszędzie i w każdej chwili.
Oprawcy nie szanowali nawet kościołów.
A zamiast Mikołaja do drzwi pukała UPA...

"Nic w życiu nie zostało mi oszczędzone, Pan Bóg zabrał mi rodziców. Zabrał mi rodzeństwo. Zabrał mi ukochanego męża i jedynego syna. Moje ukochane dziecko. Czy mam o to wszystko pretensje do Boga? Czy zwątpiłam w jego istnienie?
Na początku tak. Na początku nie potrafiłam sobie tego wszystkiego wytłumaczyć i zrozumieć. Dlaczego akurat oni? Dlaczego akurat ja? Dlaczego to na nas spadły takie straszliwe nieszczęścia? Jak Bóg mógł na to wszystko pozwolić? Z wiekiem przyszła jednak pokora i zrozumienie. Nie, nie mam pretensji do Boga. To bowiem nie Bóg zadał mi te wszystkie cierpienia. Zadali mi je ludzie" [s. 164-165].

Ludzie i zwierzęta

Warto zapoznać się z tą książką z kilku powodów
- Antonina Żabińska była ciekawą i niesamowitą osobą
- Wkrótce do kin wejdzie film o Antoninie i Janie Żabińskich. Polski tytuł brzmi Azyl
- To na podstawie zapisków Antoniny Żabińskiej Diane Ackerman  napisała książkę "Azyl. Opowieść o żydach ukrywanych w warszawskim Zoo". Gdyby nie było książki "Ludzie i zwierzęta" zapewne nie byłoby i książki "Azyl..." [The Zookeeper's Wife]

Z okazji premiery filmu Wydawnictwo Literackie wznowiło książkę Antoniny Żabińskiej, a Świat Książki  wznowił książkę Diane Ackerman.

Książkę Antoniny Żabińskiej czytałam i pisałam o niej [tutaj]. I bardzo polecam!!! 

Wydawnictwo Literackie

Wydanie: II

Data premiery: marzec 2017

Format: 145x207 mm

Oprawa: twarda

Liczba stron: 380

ISBN: 978-83-08-06322-4

Typ okładki: okładka miękka
Liczba stron: 296
Wymiary: 14.5x20.5 cm
ISN - 978-83-7943-496-1
Data wydania: 15-03-2017

Złodziejka książek

Zbliża się listopad, więc będzie książka o śmierci. O Śmierci...

Tłumaczenie: Hanna Baltyn
Tytuł oryginału: The Book Thief
Data wydania: 2008
ISBN: 9788310120588
Liczba stron: 496

Jest to książka o małej dziewczynce, która żyła w Niemczech w okresie nazizmu.
Na skutek rządów Hitlera Liesel straciła mamę i brata, sama trafiła do przybranej rodziny - zawiozła ją tam sama mama.

W tej historii pojawiają się książki. Jedną z nich jest "Podręcznik grabarza". Potem Liesel kradnie inne książki. Jedną książkę kradnie z ognia - naziści kazali palić niektóre książki.

Książka opisuje życie tych, co nie zostali wysłani na front. Ich problemy z jedzeniem - Liesel, dorastająca dziewczynka często chodzi głodna. Liesel ma także tajemnicę - jej przybrany ojciec w piwnicy ukrywa Żyda. Złodziejka bardzo polubiła Maxa.
Inni niepokoją się o walczących na froncie swoich bliskich.
Dla niemieckich dzieci okres rządów Hitlera jest także czasem uczestnictwa w zebraniach Hitlerjugend.

Narratorem książki jest Śmierć. Zdziwiło mnie, że śmierć jest mężczyzną.

W czasie wojny nawet Niemcy nie są bezpiecznym krajem. Gdy Hitler przegrywa wojnę na niemieckie miasta mają miejsce naloty aliantów. Śmierć zbiera swoje żniwo. Popłakałam się w momencie śmierci przybranych rodziców Liesel, czy marzącego o pocałunku Złodziejki chłopca o cytrynowych włosach.

PS. Wolę tę okładkę, niż nowomodną - filmową.

O wojnie dla dzieci

Jest taki piękny cykl książek. Pisałam już o nim. Cykl nazywa się "Wojny dorosłych - historie dzieci".

1. Ostatnie piętro - Irena Landau
2. Wojna na Pięknym Brzegu - Andrzej Grabowski
3. Wszystkie moje mamy - Renata Piątkowska
4. Mój tato szczęściarz - Joanna Papuzińska
5. Bezsenność Jutki - Dorota Combrzyńska-Nogala
6. Jest taka historia. Opowieść o Januszu Korczaku - Beata Ostrowicka
7. Zaklęcie na "w" - Michał Rusinek
8. Asiunia - Joanna Papuzińska
9. Czy wojna jest dla dziewczyn? - Paweł Beręsewicz
10. Syberyjskie przygody Chmurki - Dorota Combrzyńska-Nogala

Przeczytałam już wszystkie książki z tej serii. Aktualnie trzy z tych książek leży przede mną. I nadchodzi czas rozstania - książki trzeba odnieść do biblioteki. 

Wszystkie książki przedstawiają prawdziwe historie. Historie dzieci, które miały nieszczęście urodzić się tuż przed wybuchem wojny. Dzieci narodowości żydowskiej miały podwójnego pecha. Ich szanse na przeżycie wojny były znacznie mniejsze.  

Tak króciutko przedstawię trzy  książki z tej serii. 

Renata Piątkowska - "Wszystkie moje mamy"

Data wydania: 16.10.2013
ISBN: 9788376722566
Liczba stron: 48
Wydawnictwo Literatura

"Kto ratuje jedno życie, ratuje cały świat".
Książka opowiada o żydowskim chłopcy - Szymonie Baumanie. Jak każdy chłopiec lubił bawić się w wojnę. Niestety, wojna przerasta wyobrażenia. Na wojnie nie da się walczyć drewnianym karabinem. Trzeba się chować. Jeśli ma się szczęście - dom ocaleje podczas bombardowań. Szymon tego szczęścia nie miał. Przeprowadza się do cioci. Jego tata zostaje zgarnięty w czasie łapanki. Szymon musi nosić opaskę z gwiazdą. Wraz z rodziną przeprowadza się do getta. I marzy, żeby niemieccy żołnierze zapadli się pod ziemię. Potem jego siostra trafia do obozu. 

Szymon miał szczęście. Udało mu się wydostać z getta. Pomogła mu Irena Sendlerowa (jej biografia jest zamieszczona na końcu książki). Dostaje nowe imię  - Staś i nową mamę - Marię. Ale Szymon jest dzieckiem, Pewnego dnia w sklepie niechcący mu się wymknęło, że kiedyś nosił gwiazdę. Szymon musi zmienić miejsce pobytu. Tak trafia do Otwocka i do nowej mamy - Ani. I nie jest już Stasiem, ani Szymonem, tylko Maćkiem. U pani Ani poznaje inne dzieci, którym udało się wydostać z getta. 

Szymon w czasie wojny traci prawie wszystkich swoich bliskich. Odnalazła go ciocia Pola. Ale przeżył. I mówi, że miał pięć wspaniałych mam.

Andrzej Marek Grabowski - "Wojna na Pięknym Brzegu"

Data wydania: 4.03.2014
ISBN: 9788376722818
Liczba stron: 153
Wydawnictwo Literatura

Piękny Brzeg to jedna z dzielnic Warszawy - Żoliborz. A książka przedstawia historię Krystyny Graboowskiej. Książka przedstawia losy jej rodziny w okupowanej Warszawie. Również podjęty jest tu temat prześladowań Żydów. U domu Krysi przez krótki czas mieszka Janek wraz z mamą.
Po upadku powstania Krysia wraz z rodziną opuszcza Warszawę, Muszą zostawić babcię. Babcia nie jest w stanie się poruszać.Wszyscy chcieliby zostać, ale niemiecki oficer radzi "Proszę pani, niemiecka armia niedługo zajmie inne pozycje - powiedział. - Tu za godzinę przyjdą Ukraińcy. Pani ma dwie córki, więc dobrze pani radzę, żebyście jak najszybciej stąd uciekały. Rozumie pani? Mamusia przez chwilę przestała oddychać. Zrozumiała. Ja też zrozumiałam. Nie było innego wyjścia - musimy zostawić babcię. Kochaną babcię, która zawsze dla wszystkich była taka dobra i nigdy nikogo nie skrzywdziła" (s.144).

Jak widać nie tylko Niemcy wyrządzali zło...
Mama Krysi posłuchała rady niemieckiego oficera.
Niestety babcia nie przeżyła wojny. Była zbyt chora i zmarła w kilka dni po ewakuacji do obozu w Pruszkowie.

W książce jest też piesek - Muszka. Niestety, Muszka zaginęła w czasie powstania. Można powiedzieć, że  Krysia miała szczęście, ponieważ większość jej bliskich przeżyła wojnę. Mama, tata, siostra. Czego chcieć więcej?
Część bliskich niestety, zginęła. Chrzestny Krysi - major Antoni Balinger zginął w Katyniu, wujek Tadeusz Jachimowski, naczelny kapelan Armii Krajowej został rozstrzelany na początku powstania. 

Książka jest pięknie wydana.

Irena Landau - "Ostatnie piętro"

Data wydania: 2015
ISBN: 9788376723624
Liczba stron: 103
Wydawnictwo Literatura

Książka ma charakter autobiograficzny. Historia przedstawiona w książce w dużej mierze oparta jest na przeżyciach autorki. O autorce dowiedziałam się więcej, niż z krótkiej notatki w Wikipedii. Dziękuję pani Irenie, że zechciała się z nami podzielić tą historią.
Akcja książki rozpoczyna się w 1943 roku. Po przeczytaniu tej książki można sobie uzmysłowić, jak trudną rzeczą było ukrywanie żydowskich dzieci w zwykłych kamienicach. Kamienica, w której ukrywała się Cesia (Celina/Cyrla) miała 4 piętra. A układ mieszkań w pionie jest wszędzie taki sam. A do pani Teresy, która ukrywała dziewczynkę przychodzili sąsiedzi. Ze względu na jedną wścibską sąsiadkę Cesia musi opuścić dom pani Teresy i udać się do nowej kryjówki. 

Wszystkie książki i całą serię polecam. Są dobrze wydane - twarda oprawa i łanie ilustrowane. I przedstawiają historie, o których należy pamiętać. I nie dopuścić, by się powtórzyły.

Książki o Powstaniu

Dzisiaj przypada 71 rocznica wybuchu Powstania. Jeszcze żyją ci, co Powstanie pamiętają. Niestety, jest ich coraz mniej.  Zastanawiam się, ile lat ma najmłodsza osoba, która pamięta te dni. Szacuję, że koło 80. Bo dzieci też uczestniczyły w Powstaniu, albo obserwowały walki. "Najmłodsza" relacja z Powstania, z jaką się zetknęłam pochodzi od Joanny Papuzińskiej. Najmłodsza, bo pani Joanna urodziła się w 1939 roku, a więc w sierpniu 1944 roku miała 5,5 lat.  Ostatnio powstaje dużo książek poświęconych temu wydarzeniu. A więc są "Dziewczyny wojenne". Nie chcę o tej książce teraz pisać, bo mogę coś pokręcić. Zapamiętałam tylko, że większość dziewczyn - bohaterek tej książki mówiło, że Powstanie musiało wybuchnąć. Chyba tylko jedna, ostatnia bohaterka wyraźnie dała znak, że Powstanie nie powinno wybuchnąć.
O Powstaniu powstają także książki dla dzieci. Ostatnio czytałam książki poświęcone tej tematyce. Przede wszystkim jest cykl "Wojny dorosłych - historie dzieci".  Są dwie książki Joanny Papuzińskiej - "Mój tata szczęściarz" i "Asiunia". Powstania Warszawskiego dotyczy przede wszystkim ta pierwsza.
Są i książki z Muzeum Powstania Warszawskiego.

Data wydania: 2006
ISBN: 9788389774217
Wydawnictwo Muchomor
Liczba stron: 36 

Jedną z nich jest książka Szymona Sławińskiego "Mały Powstaniec". Przeznaczona jest ona dla dzieci w wieku 7-10 lat (z notatki na okładce. Powstała ona na podstawie wspomnień Tymoteusza Duchowskiego. W chwili wybuchu wojny Tymoteusz miał 11 lat. Książka wzbogacona jest o zdjęcia - powstańczych latarek i pistoletów. Tymoteusz (pseudonim Motek) na początku Powstania został ranny, ale szybko się wykaraskał. Potem wędrował kanałami. W książce są też elementy zabawne - kiedy powstańcy dostali kosz białych skarpetek albo co wynikło, z oddawania honoru w WC ;) .
Pod koniec Powstania Szymon zachorował. I być może to uratowało mu życie - nie został wywieziony na roboty, ani do obozu.
Gdy pisałam krótką notkę o książce poszukałam informacji o Szymonie Duchowskim. Można przeczytać wywiad z nim, o tu (___).
Dowiedziałam się także, że pan Duchowski nie żyje - zmarł w 14 marca 2014 roku.

Kolejną książką, jaką chciałabym polecić jest "Fajna ferajna" autorstwa Moniki Kowaleczko-Szumowskiej.

Data wydania: 18 lutego 2015
Wydawnictwo BIS
ISBN: 9788375514070
Liczba stron: 128

Książka przedstawia historię ośmiorga dzieci w wieku od 9 do 17 lat, które przeżyły i uczestniczyły w Powstaniu Warszawskim. Są to  zatem:
- Mirek Jajko, miał 10 lat. Aby uczestniczyć w Powstaniu skłamał, ze ma 12 lat i jego rodzice nie żyją. Po Powstaniu wyjechał do USA. Relacje o nim pochodzi ze wspomnień "Kaliny".
- Jaga miała 17 lat,
- Jureczek (Jerzy Grzelak, pseudonim "Pilot") miał 9 lat. Wspomina, jak na akcję (gaszenie pożaru) nie pożyczył swego hełmu koledze, bo był pęknięty. Kolega zmarł.
- "Miki" , miał 13 lat. Żydowski chłopiec. Udało mu się wraz z bratem uciec z getta, przybrali polskie imiona. Po upadku Powstania Warszawę opuścili wraz z wojskiem.
- Kazimierz (Stanisław Wołczański pseudonim "Kazimierz") miał 14 lat,
- Basia (Barbara Rybeczko-Tarnowiecka), miała 13 lat,
- "Hipek" (Bogusław Kamola), miał 14 lat. Jak sam twierdzi - Powstanie przeżył cudem, ponieważ 3 razy powinien zginąć. Mówi, ze swoje dwukrotne ocalenie zawdzięcza figurze Matki Boskiej. Jeden z pocisków upadł u stóp figury i nie wybuchł. "Naszym oczom ukazuje się pocisk, wielki jak potwór morski, który spoczywa potulnie u stóp Matki Boskiej"  (s, 95). Drugi z pocisków wybuchł ułamek później, tuż po tym, jak zdążyli się schować.
-  Halusia (Halina Stańczyk-Kryska), miała 10 lat.

Jednym z bohaterów książki jest także Antoni Godlewski "Rozpylacz". zginął 8 dnia Powstania.

Książka jest napisana prostym językiem, trudniejsze słowa są objaśnione.
Wojna przedstawiona jest z punktu widzenia dzieci. Niektóre cieszyły się z jej wybuchu, ponieważ tego dnia nie poszły do szkoły. Szybko jednak zmieniły zdanie. Niektórzy chłopcy chcąc aktywnie uczestniczyć w powstaniu zawyżali wiek.
Ponoć jest film, nie widziałam. O, tu: (film)
Część informacji zaczerpnęłam ze strony www.fajnaferajna.pl

Książkę polecam. Warto czytać dzieciom książki opowiadające o historii naszego kraju.

Wojny dorosłych - historie dzieci

Tytuł postu jest jednocześnie tytułem pewnego cyklu książek. Są to niepozorne, krótkie książki objętością nieprzekraczające 50 stron.
Po raz pierwszy zetknęłam się z cyklem natrafiając na jednej z bibliotecznych półek na książkę "Syberyjskie przygody Chmurki" Doroty Combrzyńskiej-Nogali. A że na okładce był kot, więc był to kolejny powód, by książkę wypożyczyć.
O książce już pisałam.

Do tego cyklu należą także :
1. Ostatnie piętro - Irena Landau. Nowość. Wydana w 2015 roku i jeszcze nie ma jej w bibliotece.
2. Wojna na Pięknym Brzegu - Andrzej Grabowski. Również jeszcze nie czytałam.
3. Wszystkie moje mamy - Renata Piątkowska. Nie czytałam.
4. Mój tato szczęściarz - Joanna Papuzińska. Czytałam.
5. Bezsenność Jutki - Dorota Combrzyńska-Nogala. Czytałam i pisałam.
6. Jest taka historia. Opowieść o Januszu Korczaku - Beata Ostrowicka. Czytałam.
7. Zaklęcie na "w" - Michał Rusinek. Czytałam
8. Asiunia - Joanna Papuzińska. Czytałam.
9. Czy wojna jest dla dziewczyn? - Paweł Beręsewicz. Również czytałam.

Wiele z tych  książek wydanych jest częściowo w koedycji z Muzeum Powstania Warszawskiego (źródło).

W tym poście swoją uwagę chciałabym poświęcić Joannie Papuzińskiej.
Jest ona autorką dwóch autobiograficznych książeczek - "Asiunia" i Mój tato szczęściarz".
Autorka urodziła się 3 stycznia 1939 roku w Warszawie. Trochę pamięta ostatnie lata wojny. Polecam wywiad z autorką umieszczony w archiwum historii mówionej - o tutaj.

Wydawnictwo: Literatura
Data wydania: 2011
ISBN: 978-83-7672-192-7
Liczba stron: 48

 
Książkę "Asiunia" autorka rozpoczyna od swoich piątych urodzin. Ostatnie urodziny z mamą, kilka miesięcy przed wybuchem powstania...
Autorka pisze: "Gdy skończyła się wojna, miałam już lat sześć i pół. Te półtora roku to była moja wojna, wcześniej nic nie pamiętam, prawie nic, bo byłam jeszcze za mała".
Po zabraniu mamy zaczęła się tułaczka Asi.

 - O, przed wojną... - mówiła babcia - to było inne życie.
Ale ja nie znałam żadnej przedwojny, ani tego innego życia, bo jeszcze mnie wtedy nie było na świecie. Ale tak naprawdę nie znałam też wojny, była sobie gdzieś daleko, "na froncie" - jak się mówiło, była też na ulicach w postaci żołnierzy, którzy chodzili, tupali butami i mogli do ludzi strzelać i łapać ich do samochodów. Ale do domu dotychczas nie wchodziła.
Teraz okazało się, że wojna może nie tylko przyjść do domu, ale nawet go zabrać. Nie ma domu, nie ma twojego łóżka, poduszki, ani kołderki. Musisz iść spać do innego, cudzego domu, gdzie zamiast mamy jest jakaś obca pani, obce meble i musisz pić mleko z cudzego kubeczka, zamiast tego, co zawsze. I jeszcze zamiast własnej piżamy dają ci do spania jakieś okropne, porozciągane koszulisko do samej ziemi.
Nie ma nie tylko domu, ale też żadnych bliskich ludzi. Nie tylko mamy ani taty, ale też moich braci ani sióstr.
Po zabraniu mamy przez Niemców, zajęli się nami jacyś dobrzy ludzie. Ale nikt nie mógł się zaopiekować wszystkimi dziećmi razem. Dlatego zostaliśmy rozdzieleni, każdy osobno.

Można powiedzieć,że książka kończy się szczęśliwie. Wprawdzie mama Asi nie przeżyła wojny (Asia zdawała sobie z tego sprawę, mówi o tym w wywiadzie umieszczonym w archiwum historii mówionej), ale przeżyła ją Asia. No i wrócił po nich tata. Po wojnie oprowadzał ich po Warszawie o opowiadał swoje losy. Zwłaszcza 1 sierpnia.  I o tym opowiada druga książka.

Wydawnictwo: Literatura
Data wydania: 29 lipca 2013
ISBN: 9788376722450
Liczba stron: 48

W książce "Mój tato szczęściarz" Joanna Papuzińska opisuje losy swojego taty w czasie Powstania Warszawskiego. Szczęście jest rzeczą specyficzną. W czasie wojny brak szpitalnego łóżka i ulokowanie rannego pod stołem mogło okazać się szczęściem ratującym życie.

Jeśli ktoś porówna perypetie mojego taty do zwykłego, bezpiecznego życia warszawiaków w czasach pokoju, to na pewno tatę można nazwać pechowcem. Ale jeśli porównamy jego życie z tymi wszystkimi ludźmi, którzy zginęli w Powstaniu Warszawskim - a przecież było ich tak wielu - to możemy powiedzieć, ze był jednak szczęściarzem, bo udało mu się przeżyć i odnaleźć najbliższych. 

Pan Papuziński w czasie powstania miał konspiracyjne nazwisko i niemiecki dowód osobisty. Fotografia tego dokumentu zamieszczona jest w książce. Ponad to jest kilka mapek powstańczej Warszawy oraz kilka przedruków listów powstańczych.

Książki i całą serię polecam.

O Powstaniu Warszawskim dla dzieci

Niedawno odkryłam serię książek "Wojny dorosłych - historie dzieci". Jestem w trakcie pisania o tych książkach. Są niewielkie objętościowo, ale jest ich sporo.
Dziś o innej książce. Książka nie przedstawia historii dziecka, ale niejako wpisuje się w ten nurt. Dotyczy wojny i jest przeznaczona dla dzieci. Mówi o trudnej sprawie, jaką niewątpliwie był wybuch Powstania Warszawskiego.

Wydawnictwo: Muchomor
Data wydania: sierpień 2006
ISBN: 83-89774-22-4
Liczba stron: 56

Nie należy ona do cyklu "Wojny dorosłych - historie dzieci, ale opisuje dzieje młodego człowieka - Henryka Kończykowskiego "Halicz". Bohater tej książki urodził się w 1924 roku i jeszcze żyje.

Beztroskie dzieciństwo...

Młody Henryk "Halicz"
Książka, s.50 i (źródło)

Książka zawiera archiwalne zdjęcia, dokumenty i mapę powstańczej Warszawy. Muszę powiedzieć, że byłam pod wrażeniem.

Po skończeniu wojny Henryk "Halicz" trafił do więzienia. Został skazany na 15 lat, ale po śmierci Stalina wyrok skrócono. O ironio - uczestnik powstania w wiezieniu siedział z niemieckim inżynierem, inżynierem, który pracował dla Hitlera.
Po wyjściu na wolność pan Henryk długo nie mógł studiować ani podjąć żadnej pracy.
Mówi:"To były dziwne, ciężkie czasy... Ale mimo wszystko, chociaż Powstanie Warszawskie upadło, niczego nie żałuję. Przecież powstania robi się nie tylko po to, by wygrywać...". 

Książkę polecam. Bo przecież z dziećmi trzeba rozmawiać o historii. Książka polecana jest dla dzieci od 10-13 roku życia.
Uważam, że z rodzicami może sięgnąć po nią i młodsze dziecko. A i dorosły może sięgnąć po tę książkę z przyjemnością.

O trudnych tematach dzieciom...

Zaniedbałam ostatnio bloga. Wizyta siostrzeńca, choroba kotów, śmierć kota...
A czytam sporo, ostatnio "Ziemiomorze" naprzemiennie z innymi książkami.
Jestem już po trzecim tomie, i wiem, że przeczytam kolejny.

Od czasu do czasu jednak napisać coś wypada.

Czy powinno się o trudnych tematach rozmawiać z dziećmi? Powinno, ale umiejętnie. Trudnych tematów się nie uniknie. Nie żyjemy w świecie zamkniętym. Dziecko usłyszy coś w telewizji, autobusie, od rówieśnika...
Wielu autorów próbuje poruszyć tę tematykę w książkach. W ostatnim miesiącu przeczytałam dwie takie książki. Pierwszą z nich są "Opowieść o Błękitnym psie, czyli o rzeczach trudnych dla dzieci". Książka mówi o niepełnosprawności, inności.Bohaterami tej książki są między innymi niewidoma Basia, Zosię, która straciła nogę i niepełnosprawny (podejrzewam, że chory na zanik mięśni) Tomek. Na razie nie napiszę o tej książce.

Wydawnictwo: Wydawnictwo Literatura
Data wydania: 23 sierpnia 2012
Liczba stron: 84

Powiem o drugiej. Jest to druga książka Doroty Combrzyńskiej-Nogali i druga z cyklu Wojny dorosłych - historie dzieci. Książka ma tytuł "Bezsenność Jutki".
Jutka jest dziewczynką i mieszka razem z ciocia i dziadkiem w łódzkim getcie. Litzmannstadt - tak brzmi nazistowska nazwa Łodzi.
 Podejrzewam, że Jutka -w przeciwieństwie do Chmurki - jest postacią fikcyjną. Symbolizuje dzieci mieszkające w łódzkim getcie. Jutka ma kolegów, z którymi bawi się i kłóci. Ma dziadka, który opowiada historie i robi na drutach.
Oczywiście, chodzi głodna.
Przez teren łódzkiego getta przebiega linia tramwajowa. Niektórzy ludzie z tramwaju wyrzucają dzieciom paczki z jedzeniem. Jutka z kolegą wybiera się tam. Z getta widać stronę aryjską. Jutka widuje mieszkającą po drugiej stronie muru rówieśniczkę - polską dziewczynkę, "zaprzyjaźnia" się z nią.

Nie miałam pojęcia o  takim wydarzeniu, jak "wielka szpera". Tzn. wiedziałam o masowych wywózkach z getta. Jak widać i z książek dla dzieci można się o czymś nauczyć ;) . Ostatnia strona zawiera adnotację o nim. W czasie szpery Jutka z ciocią ukrywają się w piwnicy - schowku.
Jutka ma dziadka, który opowiada bajki. I pomaga Jutce oraz jej cioci Esterze wydostać się z getta.
Wiem, że bohaterzy są fikcyjni. Ale chciałabym, żeby autorka pociągnęła tę historię dalej i opowiedziała o losach dziadka. Nie został wywieziony w czasie szpery. Udało mu się zorganizować ucieczkę Jutki.

Książkę polecam. Jeśli ktoś się waha - niech przeczyta najpierw sam, w końcu to tylko 84 strony i wtedy zdecyduje, czy można podać dziecku.

{Nie) pamiętam tytuł(u)...

Chyba każdy ma taką książkę, którą przeczytał we wczesnym dzieciństwie/młodości. Książkę, której utkwił fragment fabuły. Pamięta się jeden epizod. Ale nie pamięta się autora, tytułu. I niektórzy poruszą niebo i ziemię, aby przypomnieć sobie, o jaką książkę chodziło. Ja też tak miałam. Myślałam o książce, którą przeczytałam w 4-5 klasie. Czyli jakiś czas temu. W dobie Internetu jest to proste. Wystarczy zapytać na jakimś forum. Odważyłam się. W końcu ile można się męczyć? Ponad rok próbowałam sama odszukać, bez efektu.

Co pamiętałam?
- Bohaterka – dziewczyna, biedna. Jest taki fragment, że przychodzi pani z jakiejś instytucji z dotacją na renowację obuwia/kapci. Bohaterka boi się zgłosić, ale pani po obejrzeniu butów uczennic mówi, że jej to się należy. Dostaje dofinansowanie.

– dziewczyna jest roztrzepana. Książka rozpoczyna się tym, że dziewczę czesze się do szkoły i zostaje na głowie niesforny kosmyk. Obcina go. Na drugi dzień żałuje tego, bo właśnie tego obciętego kosmyka jej brakowało.
– wymyśla sobie chłopaka Frediego (??), później spotyka chłopaka o takim imieniu. Zakochują się w sobie.
– dziewczyna jest prymuską, boi się stracić stypendium. W dawnym regulaminie szkoły jest zapis, że trzeba prosić o pozwolenie na wyjście do kina. Pisze podanie do nauczyciela/dyrektorki. Ta jej odpisuje: „Oczywiście głuptasku, że możesz iść do kina”
– na końcu chłopak zaprasza ją na bal. Chyba bal nie dochodzi do skutku, ponieważ chłopak dostaje powołanie do wojska. Wojna ??

Myślałam, że akcja książki toczy się w kraju skandynawskim. Pomyliłam się. To Węgry.
Wiedziałam, że akcja książki toczy się na początku XX wieku. Bardziej obstawiałam I wojnę. Okazało się, że była to II wojna światowa.
Dowiedziałam się tego na stronie Małgorzaty Musierowicz. A jaka to książka?

Tłumaczenie: Anna Rak
Tytuł oryginału: Bezzeg az en idomben
Wydawnictwo: Nasza Księgarnia
Data wydania: 1974
Liczba stron: 224

Ach, marzę, żeby jeszcze raz przeczytać! Kiedyś mi się podobała. Chociaż raczej jej nie odkupię od kogoś.

Wojny dorosłych - historie dzieci

Wojny dorosłych - historie dzieci - tak brzmi podtytuł pewnej niepozornej książeczki.  Jej tytuł to "Syberyjskie przygody Chmurki"

Wydawnictwo Literatura
Data wydania: 2014
ISBN: 9788376723143
Liczba stron: 80

Prawdziwe imię i nazwisko Chmurki to Anna Szwykowska-Michalska. Jej dziadkowie byli właścicielami huty szkła "Niemen".  W tej hucie wykonano urnę, w której spoczęło serce Józefa  Piłsudskiego. O hucie można poczytać tutaj.
17 września 1939 roku do Polski wkroczyła Armia Radziecka i huta znalazła się na terytorium Związku Radzieckiego. Miało to olbrzymie konsekwencje dla rodziny Chmurki. Jej dziadek i jego brat jako "kapitaliści i wrogowie ludu" zostali aresztowani, zesłani do łagrów i pozbawieni życia. Chmurka wraz z resztą rodziny - mamą, babcią i ciocią skazane zostały na 25 lat zesłania do tajgi syberyjskiej. Wyrok ten później został anulowany. Ania w momencie zesłania miała trzy lata. Sowieccy żołnierze przed wejściem do pociągu zabrali jej lalkę. Dziewczynka ocaliła szklane jajo, które było produkowane w hucie jej dziadka. Jajko to odegra rolę w życiu Chmurki.

Jest to specyficzna książka, ponieważ opisuje życie na Syberii widziane oczami kilkuletniej dziewczynki. Co może pamiętać dziecko? Nie pamięta długiej podróży na Syberię. Dla Ani była to chwila (dzień i noc), choć w rzeczywistości podróż trwała dwa tygodnie. Nie pamięta dawnego życia w Polsce.

Syberyjskie przygody Chmurki, str. 70.

Dziecko natychmiast integruje się z mieszkającymi w okolicy dziećmi. Razem z Iliuszą robią sanki - katki. Nie powiem, jak je zrobili, ale zdradzę, że dzisiaj niewielu odważnych chciałoby jeździć na tego typu urządzeniu. Ania - w przeciwieństwie do dorosłych - z fascynacją patrzy na pojawiające się w izbie i pijące wodę z wiadra szczury.
Z pomocą majtek łapią ryby. Spotykają w tajdze dzikie zwierzęta.
Boi się Krzywej Natki, jednak przed odjazdem daje jej prezent.
W czasie pobytu na Syberii zginęła mama Ani...
Pisząc o tek książce należy także wspomnieć o kocie Korolu Katafieju Katafiejewiczu. Mieszkał on jakiś czas w syberyjskim domu Ani. Był to niezwykły kot. Miał intuicję - uciekł przed hyclami. Nie powiem, w jakim celu pojawili się oni w wiosce.

Po powrocie do Polski Chmurka nigdy nie wróciła na Syberię i nie spotkała się ze swoimi przyjaciółmi.

 Historią Ani spisała Dorota Combrzyńska-Nogala. Książkę ilustrował Maciej Szyamowicz. Bardzo szkoda, że nie ma dorosłej wersji.

Wyzwania:
- Od A do Z
- biblioteczne

Zapomniani bohaterowie

Antonina Żabińska. Trudno o niej znaleźć jakieś informacje w Internecie. Gdy wpisuję w wyszukiwarkę jej imię i nazwisko - pokazuje się nazwisko jej męża.
A jest to osoba, która warto się zainteresować.
Antonina Żabińska urodziła się w 1908 roku, zmarła w 1971 roku. Była żoną dyrektora warszawskiego zoo. Tak jak i on kochała zwierzęta. Przez dom państwa Żabińskich przewijało się mnóstwo zwierząt. Niektóre z nich trzeba było niańczyć.
Ale to nie miłość do zwierząt czyni z państwa Żabińskich wyjątkowych ludzi. 

 Jan Żabiński, czynny działacz konspiracyjny, w tajemnicy przed rodziną prowadził na terenie ogrodu skład materiałów wybuchowych. Ponadto, wraz z żoną Antoniną, ukrywali w swoim domu zbiegłych z getta Żydów. Kilku zresztą dyrektor Żabiński osobiście przeprowadził na aryjską stronę. Większość z tych, którzy znaleźli schronienie w willi Żabińskich przetrwała wojnę. W 1965 roku Jan i Antonina otrzymali za swoją działalność tytuł „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata”. Słynna willa, nazywana przez przyjaciół „Kamienicą pod Wariacką Gwiazdą”, stoi na terenie Ogrodu do dziś[1].

Pani Żabińska jest autorką kilku książek poświęconych zwierzętom. Są to:

 - Dżolly i s-ka
 - Rysice
 - Borsunio
 - Ludzie i zwierzęta

Czytałam wszystkie te książki. Wszystkie wypożyczyłam z biblioteki. Książki autorstwa pani Żabińskiej są odkryciem roku 2012. Wcześniej nie wiedziałam, że taka osoba istniała. Dziś przybliżę jedną książkę - "Ludzie i zwierzęta".

okładka: twarda

Wydawnictwo Literackie
liczba stron: 372

"Ludzie i zwierzęta" - to książka o wojnie. O losach ludzi i zwierząt w czasie II wojny światowej. Na okładce książki znajduje się pani Żabińska z bernardzicą Zośką.
Akcja książki toczy się w warszawskim zoo, przedstawia historię ludzi pracujących ze zwierzętami i kochających zwierzęta. Czworonożni bracia mniejsi muszą wiec pojawić się w książce.  Tym bardziej, że II wojna światowa dotknęła nie tylko ludzi, ale również i zwierzęta. Jednymi z pierwszych ofiar były białe niedźwiedzie. W czasie pierwszych nalotów jeden z pocisków uszkodził ich ogrodzenie i niedźwiedzie wydostały się na wolność. Zapadła trudna decyzja o zastrzeleniu niedźwiadków. Potem zapadła decyzja o zastrzeleniu innych dzikich zwierząt, które nie zostały wywiezione do innych ogrodów zoologicznych - np. do Niemiec (tak się stało z rysiczkami - jednymi z ulubienic pani Żabińskiej). Niektórzy dozorcy strzelając do dzikich zwierząt mieli łzy w oczach. Tuż po wybuchu II wojny zoo w zasadzie przestało istnieć.

Pani Żabińska wspomina także inne tragiczne, wojenne wydarzenia. W czasie jednych "odwiedzin" niemiecki żołnierz wziął ze sobą dwoje dzieci - w tym syna pani Żabińskiej za dom. Strzelił dwa razy. Okazało się, że zastrzelił koguta - pupila jej syna. Co wtedy musiała czuć nieświadoma matka, która sądziła, że Niemiec strzelał do jej syna i jego kolegi? Była przekonana, że nie zobaczy syna żywego

Takie odwiedziny miały miejsce kilka razy. Musiały być one bardzo stresujące z uwagi na ukrywanych na terenie ogrodu i w domu Żydów.  Jako kryjówkę służyła między innymi bażanciarnia. W domu państwa Żabińskich przebywała żydowska rzeźbiarka Magdalena Gross.

Pani Żabińska wspomina Powstanie Warszawskie, narodziny swojej córki (w czasie wojny) oraz problemy z odbudową ogrodu zoologicznego po wojnie. Powstanie Warszawskie było czasem rozdzielenia jej z mężem. Sama musiała wyjechać z Warszawy, jej mąż brał udział w powstaniu. Opisuje przejazd przez zrujnowaną po powstaniu Warszawę. 

Książka jest wzbogacona zdjęciami, które przedstawiają rodzinę Żabińskich.

Po zakończeniu wojny państwo Żabińscy dostali propozycję wyjazdu za granicę. Nie skorzystali z tej szansy.

Na koniec - ciekawostka.

Hollywood kręci film o Antoninie Żabińskiej, która ukrywała Żydów w warszawskim ZOO. Zagra ją Jessica Chastain [źródło].

Jessica Chastain

Z chęcią zobaczę, jak doczekam ;) Filmu o Irenie Sendlerowej nie widziałam, czytałam książkę.

Warto też zwiedzając warszawskie zoo  zainteresować się jego historią. Słynna willa, nazywana przez przyjaciół „Kamienicą pod Wariacką Gwiazdą”, stoi na terenie Ogrodu do dziś.

---

[1] http://www.zoo.waw.pl/pl/home/13.html

Są dwa światy i was jest dwoje

Wydawnictwo: Replika
BoyneOkładka miękka
Liczba stron: 204

Wydawnictwo Literackie
Okładka: miękka

liczba stron: 180

"Są dwa światy i nas jest dwoje..." - tak w jednej ze swoich piosenek śpiewa Maryla Rodowicz. O tym jest ta książka. O dwóch chłopcach pochodzących z dwóch różnych światów.
Światów, które według wielu nie powinny się spotkać. Stało się jednak inaczej.


Bruno ma 9 lat i mieszka w Berlinie. Ma piękny, trzypiętrowy dom, w którym znajduje się wspaniała poręcz.Bruno lubi z niej zjeżdżać. Ma babcię, która kocha i starszą, trzynastoletnią siostrę, która czasami go drażni. Nazywa ją Beznadziejnym Przypadkiem.
Ma matkę, oraz ojca, który jest Kimś Ważnym.
Ma trzech przyjaciół.

Pewnego dnia dowiaduje się, że musi opuścić babcię, przyjaciół i wspaniały dom. Ojciec dostał pracę. Bruno mimo niechęci musi wyjechać w Nieznane Miejsce. Nazywa się ono Pro-Świecie. Co robi tam ojciec- Bruno nie zdaje sobie sprawy. Po jakimś czasie, od Szmula dowiaduje się, że jest w Polsce.

Szmul ma 9 lat i mieszka w Polsce. Jego ojciec jest zegarmistrzem, a matka nauczycielką. Nauczyła Szmula doskonale mówić po niemiecku.
Szmul także ma dom. Niestety, musi go opuścić. Wraz z rodziną przeprowadzają się do innego mieszkania. W jednym pokoju mieszka 11 osób.
Potem czeka go kolejna przeprowadzka - do miejsca otoczonego drutem kolczastym.

Chłopcy pochodzą z dwóch różnych światów. Nie mieli prawa się spotkać. Stało się jednak inaczej.
Bruno jest ciekawy świata. Od razu zauważa, że oprócz życia, jakie zna istnieje drugie, inne.
Zauważa, że istnieją ludzie w mundurach i ludzie noszący pasiaste piżamy.

W czasie jednej ze swych odkrywczych wypraw dociera do kolczastego ogrodzenia.  Zobaczył tam chłopca. Dowiedział, że urodzili się tego samego dnia i roku.

Dwa światy skrzyżowały się ze sobą.

Rozpoczęła się niezwykła przyjaźń zakończona tragicznym finałem.

Bruno jest zwykłym dzieckiem. Nie do końca zdaje sobie sprawę z tego, co się dzieje ze Szmulem. Przynosi jedzenie, ale nie zawsze jest je w stanie donieść do obozu.
Boi się żołnierzy, widział, jak jeden z nich zabił psa, dlatego, nie staje w obronnie Szmula, gdy zaatakował go jeden z podwładnych ojca. Bruno ma potem ma potem wyrzuty sumienia. Wie, że zawiódł kolegę.


Książka została zekranizowana. Jako pierwszy widziałam film puszczony w TV1.
Nie chcę tu dyskutować, co należy zrobić najpierw. Nie należę do osób, które obowiązkowo najpierw sięgają po książkę. Nie ma reguły. Czasami tak jest. Tak było w przypadku "Opowieści z Narnii", tak było w przypadku "Harrego Pottera". Gdybym stosowała się do tej zasady "Najpierw książka, potem film" - nigdy nie sięgnęłabym po książkę "Przeminęło z wiatrem". Albo nie doceniłabym filmu, gdyż w przypadku "Przeminęło z wiatrem" film znacznie odbiega od książki.

Książka i film czasem się uzupełniają. W tym wypadku zakończenie filmu uważam za bardziej przejmujące. Książka tego tak nie oddała.